Leasing w restrukturyzacji — umowa, raty i ochrona firmy

Samochody, maszyny i wyposażenie w leasingu często pozwalają firmie nadal zarabiać. Przy problemach z płynnością trzeba więc odpowiedzieć na dwa pytania: czy można utrzymać umowę i jak finansować dalsze korzystanie z jej przedmiotu? Restrukturyzacja może pomóc chronić ciągłość działalności, ale wymaga sprawdzenia dokumentów, terminów i zasad rozliczeń.

Czy restrukturyzacja chroni umowę leasingu?

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje ograniczenia wypowiadania określonych umów, w tym leasingu. W postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) odpowiednie stosowanie art. 256 wynika z art. 226e. Ochrona wiąże się z dokonaniem obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w KRZ. Samo rozpoczęcie rozmów z doradcą albo podpisanie umowy z nadzorcą układu nie uruchamia tej ochrony.

Nie oznacza to zakazu każdego wypowiedzenia, niezależnie od przyczyny. Ustawa przewiduje wyjątki związane m.in. z niewykonywaniem zobowiązań nieobjętych układem i nowymi okolicznościami przewidzianymi w umowie. Dlatego po obwieszczeniu nadal trzeba pilnować bieżących obowiązków.

Jeśli rozważasz ten tryb, przeczytaj również nasz praktyczny poradnik o PZU.

Co z zaległymi i przyszłymi ratami?

Ochrona umowy i objęcie wierzytelności układem to dwie odrębne kwestie. Z samego faktu prowadzenia restrukturyzacji nie wynika automatyczne odroczenie wszystkich rat ani zmiana harmonogramu leasingu.

Przy analizie rozliczeń rozdzielamy należności sprzed dnia układowego, późniejsze zobowiązania i ewentualne roszczenia związane z rozwiązaniem umowy. W PZU wierzytelności powstałe po dniu układowym nie są objęte układem. Znaczenie mają także przepisy dotyczące umów wzajemnych oraz konstrukcja konkretnego leasingu. Podatkowe określenie umowy jako operacyjnej lub finansowej samo w sobie nie zastępuje tej oceny.

• Nie zatrzymuj wszystkich płatności bez analizy. Najpierw ustal z nadzorcą i osobą prowadzącą sprawę, które zobowiązania są objęte układem, a które trzeba regulować na bieżąco.
• Uzgodnienia z leasingodawcą dokumentuj. Zmiana terminów, rat lub innych warunków wymaga odpowiedniej podstawy; sama rozmowa telefoniczna nie daje bezpiecznego potwierdzenia zmiany umowy.
• Zaplanuj koszt dalszego korzystania. Oprócz rat uwzględnij ubezpieczenie, serwis i pozostałe obowiązki wynikające z dokumentów.

Co zrobić, gdy leasingodawca wysłał wypowiedzenie?

Prześlij je do analizy od razu, razem z umową, ogólnymi warunkami, wezwaniami do zapłaty i dowodami doręczenia. Ważna jest kolejność zdarzeń: powstanie zaległości, wezwanie, upływ dodatkowego terminu, doręczenie wypowiedzenia oraz obwieszczenie w KRZ.

Restrukturyzacja nie przywraca automatycznie umowy, która została wcześniej skutecznie rozwiązana. Najpierw trzeba zbadać skuteczność wypowiedzenia, możliwość porozumienia i sytuację przedmiotu leasingu. Jeżeli finansujący żąda zwrotu samochodu lub maszyny, takiego pisma nie należy pozostawiać bez odpowiedzi.

Przygotuj krótką chronologię z datami i załącznikami. Ułatwi ona ocenę sprawy bardziej niż samo zestawienie salda zadłużenia.

Czy każdą umowę warto utrzymywać?

Firma może potrzebować samochodu dostawczego do wykonywania rentownych zleceń, ale niekoniecznie całej dotychczasowej floty. Celem analizy jest ustalenie, które umowy wspierają dalszą działalność, a które generują koszt niewspółmierny do przychodu.

Dla każdej umowy warto zestawić: koszt miesięczny, wykorzystanie przedmiotu, przychody zależne od jego dostępności oraz realne alternatywy. Rezygnacja z umowy również wymaga kalkulacji — może wiązać się z rozliczeniem finansowania i dodatkowymi roszczeniami.

Pomaga w tym prognoza płynności w restrukturyzacji, uwzględniająca bieżące płatności i planowane raty układowe.

Jak długo może działać ochrona w PZU?

Termin czterech miesięcy od obwieszczenia jest kluczowy: jeżeli w tym czasie dłużnik nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa. Nie jest to jednak ogólna zasada, że każda ochrona zawsze kończy się dokładnie po czterech miesiącach. Jej dalszy bieg zależy od przebiegu sprawy, złożenia wniosku i rozstrzygnięć sądu. Możliwe jest również uchylenie skutków obwieszczenia.

Termin trzeba powiązać z konkretną sprawą, zamiast opierać decyzje o płatnościach na ogólnym haśle „cztery miesiące ochrony”.

Jakie dokumenty przygotować do rozmowy?

• Umowę leasingu, wszystkie aneksy i ogólne warunki umowy.
• Aktualny harmonogram oraz zestawienie rat, wpłat, zaległości i dodatkowych opłat.
• Wezwania, wypowiedzenia i żądania zwrotu przedmiotu wraz z informacją, kiedy je doręczono.
• Opis przedmiotu leasingu i jego znaczenia dla działalności, w tym miesięczny koszt utrzymania.
• Informacje o ubezpieczeniu, zabezpieczeniach, poręczycielach i dotychczasowych uzgodnieniach.
• Dane o aktualnych wpływach i wydatkach firmy oraz dokumenty postępowania restrukturyzacyjnego, jeśli już trwa.

Jeżeli części dokumentów brakuje, rozpocznij od przekazania tego, co masz. Wskażemy, które informacje trzeba uzupełnić, aby ocenić sytuację.

Jak możemy pomóc?

W BM Restrukturyzacje analizujemy leasing w powiązaniu z całym zadłużeniem i możliwościami dalszego działania firmy. Pomagamy uporządkować dokumenty, ocenić znaczenie umów dla działalności i przygotować rozmowy z wierzycielami. Dobieramy odpowiednią ścieżkę restrukturyzacji i oceniamy, czy planowane rozwiązanie ma pokrycie w przepływach pieniężnych.

Porozmawiajmy o leasingu i sytuacji Twojej firmy. Spotykamy się w Krakowie, Bielsku-Białej, Katowicach oraz online. Zobacz również naszą ofertę restrukturyzacji przedsiębiorstw.

Podstawa prawna i źródła

Stan prawny zweryfikowany 24 października 2026 r. Poradnik dotyczy przede wszystkim PZU z obwieszczeniem. W starszych postępowaniach trzeba osobno sprawdzić przepisy przejściowe; art. 4 nowelizacji z 25 lipca 2025 r. wiąże stosowanie dotychczasowych przepisów m.in. z wcześniejszym ustaleniem dnia układowego lub wpływem odpowiedniego wniosku.

• Prawo restrukturyzacyjne — oficjalny tekst w ELI, w szczególności art. 150–151, art. 211 ust. 4, art. 226a i 226d–226g oraz art. 256; sprawdzono aktualny tekst ujednolicony.
• Ustawa z 25 lipca 2025 r. zmieniająca Prawo restrukturyzacyjne, w szczególności art. 4.