W latach 2027–2029 do przedszkoli trafią najmniej liczne roczniki w powojennej historii Polski. Dla wielu placówek, zwłaszcza niepublicznych, kończy się rynek, na którym o dzieci nie trzeba było konkurować. Jak będzie wyglądał rynek przedszkoli w najbliższych latach i jak właściciele mogą się przygotować, zanim spadek obłożenia zamieni się w problem z płynnością?
Rok 2023 przyniósł po raz pierwszy mniej niż 300 tys. urodzeń, a 2025 – zaledwie około 238 tys. Te dzieci właśnie wchodzą do systemu wychowania przedszkolnego. Poniżej zbieramy najnowsze dane, pokazujemy, co już dzieje się w gminach, i wskazujemy sygnały ostrzegawcze dla właścicieli przedszkoli.
Niż demograficzny w przedszkolach – dane GUS
Każdy rocznik urodzeń trafia do przedszkola po trzech latach, więc rynek na lata 2027–2029 jest już przesądzony. Te dzieci się urodziły – i jest ich o ok. 40% mniej niż w 2017 r.
- Wrzesień 2026: do przedszkoli poszły trzylatki z rocznika 2023, mniejszego od poprzedniego o 33 tys. dzieci (Rzeczpospolita).
- Wrzesień 2028: rocznik 2025 oznacza kolejne ok. 34 tys. trzylatków mniej.
- 2026 bez odbicia: w I–III kwartale urodziło się ok. 176 tys. dzieci, o ok. 6 tys. mniej niż rok wcześniej (Money.pl, dane GUS).
Najgorsze dopiero przed przedszkolami. Według MEN w latach 2020–2024 liczba dzieci w wieku 3–6 lat spadła w miastach o 9,2%, ale liczba dzieci w wieku 0–2 lata – aż o 22,7% (na wsi o 29,8%). To właśnie ta druga grupa wchodzi teraz do przedszkoli (MEN).
Co już widać: wolne miejsca, likwidacje, wygaszanie oddziałów
Niż nie jest już prognozą – przedszkola odczuwają go od roku szkolnego 2025/26. Po latach braków miejsc w wielu gminach są dziś wolne miejsca w placówkach samorządowych.
Samorząd, który ma puste sale we własnych przedszkolach, przestaje być partnerem sektora niepublicznego, a staje się jego konkurentem.
Prognoza rynku przedszkoli na lata 2027–2029
Nasza ocena: w ciągu trzech lat rynek przedszkoli przejdzie od niedoboru miejsc do nadwyżki, a część placówek niepublicznych zniknie lub zmieni właściciela. Składają się na to cztery zjawiska.
Skala będzie różna w zależności od lokalizacji. W dużych miastach spadek najszybciej widać w dzielnicach centralnych, a na obrzeżach nowe osiedla mogą nadal utrzymywać popyt (Wolters Kluwer). Najtrudniej będzie placówkom w starszych dzielnicach i mniejszych miejscowościach, które rozwinęły się w latach braków miejsc i opłacają drogi najem.
Kiedy spadek obłożenia przedszkola staje się problemem prawnym?
Przedszkole nie upada w dniu, w którym ubywa dzieci. Upada wtedy, gdy przez kilka miesięcy przychody nie pokrywają stałych kosztów, a zaległości wobec wynajmującego, ZUS czy urzędu skarbowego zaczynają narastać. Częstym błędem jest finansowanie tej luki prywatnymi środkami lub kredytem obrotowym w nadziei na lepszą rekrutację we wrześniu.
- obłożenie grup spada drugi rok z rzędu, a rekrutacja na kolejny rok jest słabsza od poprzedniej,
- gmina ogłosiła wolne miejsca w przedszkolach samorządowych w okolicy lub zmienia zasady dotacji,
- przeterminowane zobowiązania (czynsz, ZUS, podatki, dostawcy) utrzymują się dłużej niż trzy miesiące,
- umowa najmu jest długoterminowa i nie przewiduje możliwości zmniejszenia powierzchni.
Restrukturyzacja przedszkola niepublicznego – jak możemy pomóc
BM Restrukturyzacje wspiera przedsiębiorców od pierwszej diagnozy po zakończenie postępowania. Dla przedszkoli i żłobków niepublicznych proponujemy:
Najczęstsze pytania
Ile dzieci będzie w przedszkolach w 2028 roku?
Do przedszkoli wejdą trzylatki z rocznika 2025, który liczy ok. 238 tys. dzieci – o ok. 34 tys. mniej niż rocznik 2023. Liczba wychowanków będzie więc dalej spadać.
Czy gmina może obniżyć dotację dla przedszkola niepublicznego?
Ustawowy poziom dotacji dla przedszkola niepublicznego to 75% wydatków bieżących na dziecko w przedszkolu samorządowym. Wyższe stawki są możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i na określony czas, a gmina może z nich zrezygnować – tak zrobił Kraków.
Czy przedszkole niepubliczne może przejść restrukturyzację?
Tak. Podmiot prowadzący przedszkole jako działalność gospodarczą może skorzystać z postępowań restrukturyzacyjnych, np. postępowania o zatwierdzenie układu, aby ułożyć się z wierzycielami i kontynuować działalność.
Źródła
- Money.pl: najnowsze dane GUS o urodzeniach (25.10.2026)
- Money.pl: Niż demograficzny uderzył w przedszkola (26.07.2026)
- Rzeczpospolita: Przedszkole niepubliczne jak niewygodny konkurent (01.04.2026)
- Radio Kraków: spór o dotacje dla krakowskich przedszkoli
- Wprost: Po porodówkach przyszedł czas na przedszkola
- MEN: informacja o sytuacji demograficznej
- Wolters Kluwer: Zmiany wymuszone niżem demograficznym