Programy naprawcze szpitali. Czym są i co powinny zawierać? - BM Restrukturyzacje

Programy naprawcze szpitali. Z „książki do szuflady” do strategicznej mapy działania. Reforma szpitali 2025.

04/12/2025

Programy naprawcze szpitali. Z „książki do szuflady” do strategicznej mapy działania. Reforma szpitali 2025.

Niedawno omówiliśmy ogólne zasady, które nowe przepisy narzucają szpitalom przy tworzeniu programów naprawczych. Tym razem przeanalizujemy, co dokładnie musi zawierać taki dokument. W dotychczasowej praktyce programy naprawcze tworzone były najczęściej w formie opisowej, a ich zawartość nie miała ściśle określonych ram, co sprawiało, że często były to dokumenty iluzoryczne, lądujące „w szufladzie”.

Nowe przepisy, a dokładnie szczegółowy załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia, narzucają konkretny zakres i format danych, które będą wprowadzane poprzez dedykowany formularz na platformie Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (CSIOZ). Ustawodawca wymaga w zasadzie przeprowadzenia pełnego, dogłębnego audytu działalności. Aby przybliżyć ten rozbudowany proces, przedstawiamy kluczowe elementy, które „rozszyfrowują” zapisy ustawy i pokazują skalę tego zadania.

Nowy program naprawczy składa się z dwóch fundamentalnych części.

Etap I – Dogłębna diagnoza

Zanim zaczniemy cokolwiek „naprawiać”, musimy precyzyjnie zrozumieć sytuację wyjściową. Ustawa wymaga tu m.in.:

  • Pełnej analizy finansowej, obejmującej sprawozdanie finansowe (bilans, RZiS), ale też szczegółową analizę zobowiązań krótko- i długoterminowych, wierzytelności, kluczowych kosztów (stałych i zmiennych) oraz rentowności poszczególnych komórek organizacyjnych (np. oddziałów i poradni).
  • Analizy otoczenia rynkowego. Istotne jest, aby rozumieć, gdzie działa podmiot. Konieczna jest charakterystyka demograficzna regionu, analiza działań konkurencji oraz ocena, jak szpital wpisuje się w strategiczne mapy potrzeb zdrowotnych (MPZ/KPT/WPT).
  • Analizy działalności:
    • medycznej – ilościowy przegląd realizowanych procedur (tzw. parametry medyczno-statystyczne) oraz analiza umów z NFZ (rodzaje, stopień realizacji),
    • niemedycznej – analiza organizacji i kosztów np. usług pralniczych, czystości czy żywienia oraz analiza przychodów z działalności komercyjnej.
  • Audytu zasobów wewnętrznych. Obejmuje to szczegółowy przegląd zasobów ludzkich (struktura zatrudnienia, efektywność), posiadanego sprzętu medycznego (jego wykorzystanie) oraz infrastruktury i nieruchomości (stan techniczny).
  • Klasycznej analizy SWOT. Ustawodawca wprost wymaga wskazania mocnych i słabych stron placówki oraz szans i zagrożeń płynących z otoczenia.
  • Prognozy „bezzałożeniowej”. Należy przygotować prognozę finansową oraz analizę wskaźnikową na kolejne 3 lata, zakładając, że nie podejmiemy żadnych działań naprawczych. To ma pokazać rzeczywiste konsekwencje bierności.

Etap II – Strategia i plan działania

Dopiero mając konkretne dane z etapu diagnozy, można przejść do planowania działań naprawczych. Plan ten musi zawierać:

  • Ogólną strategię szpitala wraz z określeniem ram czasowych.
  • Harmonogramy konkretnych działań naprawczych w kluczowych obszarach, takich jak:
    • wzrost przychodów,
    • redukcja kosztów,
    • zmiany organizacyjne,
    • zmiany w infrastrukturze i inwestycje,
    • podniesienie efektywności zarządzania (np. przez szkolenia).
  • Harmonogramy działań strategicznych i jakościowych:
    • planowane działania projakościowe,
    • plan dostosowania działalności do wymogów MPZ/KPT/WPT (jeśli jest to konieczne),
    • planowana współpraca z innymi podmiotami leczniczymi.
  • Prognozę „docelową”. Na końcu przedstawiamy nową prognozę finansową (RZiS i bilans) oraz analizę wskaźnikową na 3 lata, tym razem uwzględniającą pozytywny wpływ planowanych działań naprawczych.
  • Finalne podsumowanie całego programu naprawczego.

Ustawodawca przewiduje pewne „odstępstwa” i możliwość dołączenia dodatkowych danych, jednak powyższy zakres będzie obligatoryjny. To pokazuje, jak skomplikowane zadanie stoi przed placówkami, które 2025 rok zakończą stratą (lub symbolicznym zyskiem).

Jak możemy pomóc Twojej placówce?

Od lat pomagamy przedsiębiorcom w kryzysie. Dla wielu podmiotów (nie tylko szpitali) tak szczegółowy format programu naprawczego to zupełna nowość. Posiadamy swój własny autorski model audytu funkcjonowania placówki medycznej oraz programu naprawczego, który wpisuje się w zakres wymagany przez obowiązujące od niedawna przepisy prawa.

Jeśli Twoja firma (niezależnie od branży) potrzebuje rzetelnej diagnozy i skutecznego planu naprawczego, zapraszamy do kontaktu. Nasz zespół jest gotowy, by przedstawić sprawdzone rozwiązania i możliwe formy współpracy. Dane do kontaktu znajdziesz tutaj.