Programy naprawcze szpitali. Nowe obowiązki i terminy
„Programy naprawcze” to słowo-klucz w nowej reformie sektora ochrony zdrowia. Dotychczas podmioty lecznicze wykazujące straty były co prawda zobligowane do przygotowania takiego dokumentu i przedłożenia go organowi założycielskiemu, ale ustawa nie narzucała ani jego formy, ani szczegółowej zawartości. W praktyce prowadziło to do sytuacji, w której plany te były często tworzone „do szuflady” i nie miały przełożenia na poprawę sytuacji finansowej.
Wejście w życie nowych przepisów zmienia ten proces. W artykule przedstawiamy najistotniejsze zmiany związane z przedmiotowym zagadnieniem.
Kiedy plany naprawcze szpitali są obowiązkowe i co powinny zawierać?
Od teraz konieczność sporządzenia programu naprawczego powstaje, gdy strata netto przekroczy 1% sumy określonych przychodów. Na sporządzenie i przedłożenie programu naprawczego podmiot tworzący ma nie więcej niż 7 miesięcy od upływu terminu na sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego. Program powinien zawierać działania naprawcze i zadania inwestycyjne, jakościowe oraz zarządcze na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Krótszy czas na raportowanie
Szpitale będą miały też mniej czasu na publikację w Biuletynie Informacji Publicznej raportu o swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej – termin skrócono z 60 do 45 dni.
Diagnoza jest od teraz obowiązkowa
Prawo od teraz wymaga, aby przed rozpoczęciem „leczenia” podstawić rzetelną diagnozę. Sporządzenie programu naprawczego musi być poprzedzone szeregiem głębokich analiz, obejmujących m.in. efektywność funkcjonowania i zarządzania, sytuację ekonomiczną, jakość, działania operacyjne czy zasoby ludzkie. Dopiero na bazie tych danych można budować dalszy plan.
Sam program ma zawierać działania naprawcze, inwestycyjne i zarządcze zaplanowane na okres nie dłuższy niż 3 lata i musi być spójny ze strategicznymi dokumentami zdrowotnymi (jak Mapy Potrzeb Zdrowotnych, Krajowy Plan Transformacji czy Wojewódzki Plan Transformacji).
Większa kontrola i wieloetapowa weryfikacja
Dotychczas program był opiniowany głównie przez organ tworzący. Teraz system staje się wielopoziomowy.
Plan będzie sporządzany wyłącznie elektronicznie przez dedykowaną platformę, na jednolitym formularzu ministerialnym, co ułatwi analizę i porównywanie danych. Zwiększy się także rola Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), która uzyska dostęp do platformy Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (CSiOZ) i będzie mogła żądać od szpitala szczegółowych danych i analiz.
Opracowany plan naprawczy będzie przekazywany przez kierownika placówki SPZOZ do 15 sierpnia danego roku zarówno do NFZ (który oceni prognozy przychodów), jak i do Wojewody (który oceni zgodność ze strategią regionalną). Dopiero po zebraniu tych opinii dokument trafia do ostatecznego zatwierdzenia przez podmiot tworzący.
Programy naprawcze szpitali – obowiązkowe raportowanie
Plan to nie wszystko – liczy się jego wykonanie. Dlatego kierownicy placówek SPZOZ będą musieli regularnie składać kwartalne, roczne i końcowe sprawozdania z realizacji założeń programu naprawczego. Co ważne, analogiczne zasady obejmą nie tylko publiczne ZOZ-y, ale także spółki kapitałowe (np. szpitale powiatowe przekształcone w spółki), w których podmioty publiczne (jak JST) mają pakiet większościowy. Programy zatwierdzone przed wejściem w życie reformy będą realizowane na dotychczasowych zasadach.
Powyższe zmiany wprowadzają do systemu ochrony zdrowia mechanizmy znane z biznesu – zarządzanie oparte na twardych danych, kontrolę wykonania planu. Dla wielu placówek, przyzwyczajonych do funkcjonowania w starym systemie, będzie to wyzwanie zarządcze, wymagające zupełnie nowego podejścia do planowania finansów i strategii.
Opisane wytyczne i kroki, które szpitale będą musiały podjąć, aby opracować program naprawczy w nowej formie (prawdopodobnie już w I kwartale 2026 roku), to skomplikowany proces. W kolejnym artykule przyjrzymy się, jak w praktyce może wyglądać przygotowanie takiego planu krok po kroku.
Jak możemy pomóc Twojej placówce?
Od wielu lat pomagamy przedsiębiorcom w kryzysie. Dla wielu podmiotów tak szczegółowy format programu naprawczego to zupełna nowość. Posiadamy swój własny autorski model audytu funkcjonowania placówki medycznej oraz programu naprawczego, który wpisuje się w zakres wymagany przez obowiązujące od niedawna przepisy prawa.
Jeśli Twoja firma (niezależnie od branży) potrzebuje rzetelnej diagnozy i skutecznego planu naprawczego, zapraszamy do kontaktu. Nasz zespół jest gotowy, by przedstawić sprawdzone rozwiązania i możliwe formy współpracy. Dane do kontaktu znajdziesz tutaj.