Upadłość konsumencka służy rozpoznaniu sytuacji niewypłacalnej osoby fizycznej w przewidzianym ustawą trybie. Może prowadzić do oddłużenia, ale samo ogłoszenie upadłości nie oznacza automatycznego umorzenia wszystkich długów.
Kto może rozważyć upadłość konsumencką?
Ten tryb dotyczy osób fizycznych, których upadłości nie można ogłosić na zasadach właściwych dla przedsiębiorców. Przy byłej działalności gospodarczej, zobowiązaniach firmowych lub statusie rolnika trzeba najpierw sprawdzić właściwy tryb i aktualny status dłużnika.
Podstawą jest niewypłacalność. Zbierając dokumenty, należy wyjaśnić nie tylko kwotę zadłużenia, lecz także źródła utraty zdolności do spłaty oraz sytuację osobistą i majątkową.
Co przygotować do wniosku?
- Pełny wykaz wierzycieli, kwoty zadłużenia, terminy i dokumenty źródłowe.
- Wykaz majątku i szacunkową wartość składników.
- Wierzytelności sporne oraz zabezpieczenia.
- Przychody i koszty utrzymania, dokumenty o sytuacji rodzinnej istotne dla sprawy.
- Informacje o wcześniejszych postępowaniach, egzekucjach i czynnościach majątkowych.
Szczegółowy katalog danych do wniosku określa art. 491² Prawa upadłościowego. Ogólna lista do spotkania pomaga się przygotować, ale nie zastępuje ustawowego formularza ani pełnej analizy.
Co dzieje się po ogłoszeniu upadłości?
Syndyk ustala sytuację majątkową i zobowiązania w ramach postępowania. Upadły ma obowiązek współpracować, przekazać dokumenty i udzielać wyjaśnień. Majątek oraz dochody są oceniane z uwzględnieniem przepisów o masie upadłości i wyłączeniach.
Nie można zagwarantować zachowania każdego składnika majątku. Przed złożeniem wniosku trzeba omówić skutki dla mieszkania, samochodu, dochodów i majątku wspólnego.
Plan spłaty i oddłużenie
Sąd ustala zakres i czas spłaty, biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki i sytuację dłużnika. Zasadniczy limit planu wynosi 36 miesięcy, natomiast przy umyślnym doprowadzeniu do niewypłacalności lub rażącym niedbalstwie ustawa przewiduje okres od 36 do 84 miesięcy. Istnieją również szczególne reguły skracania planu.
W odpowiednich przypadkach możliwe jest umorzenie bez planu spłaty albo umorzenie warunkowe. To różne rozwiązania, a nie dowolny wybór dłużnika. Nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu — przykładem są alimenty. Pełne wyłączenia określa art. 491²¹ ust. 2.
Dlaczego warto ujawnić pełną sytuację?
Zatajanie majątku lub zobowiązań może mieć istotne skutki dla postępowania i oddłużenia. Warto zebrać także dokumenty, które przedstawiają przyczyny problemów i decyzje podejmowane przed upadłością. Nie należy opierać wniosku na obietnicy „pewnego umorzenia” ani gwarantowanego czasu zakończenia.
Czytaj także
Źródła i zakres poradnika
Stan prawny: 12 października 2026 r. Poradnik opisuje ogólne zasady i przygotowanie dokumentów. W konkretnej sprawie trzeba uwzględnić jej okoliczności oraz przepisy przejściowe.
- Prawo upadłościowe — art. 11, 57, 491¹–491², 491¹⁵–491¹⁶ i 491²¹.