Poradnik dla członków zarządu – restrukturyzacja i upadłość

20/10/2021

Spis treści:

  1. Czy jako członek zarządu spółki z o.o. lub spółki akcyjnej mam obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego?
  2. Kiedy mam obowiązek złożenia wniosku upadłościowego?
  3. Kiedy spółka może być trwale niewypłacalna?
  4. Chce ratować spółkę, która jest niewypłacalna – czy muszę ogłosić mimo wszystko upadłość?
  5. Co, jeżeli nie złożę wniosku upadłościowego w terminie?
  6. Czy złożenie wniosku restrukturyzacyjnego również chroni mnie przed odpowiedzialnością jako członka zarządu tak jak złożenie wniosku upadłościowego?
  7. Reprezentacja spółki jest 2 osobowa. Drugi członek zarządu nie chce złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. Czy mogę samodzielnie złożyć skuteczny wniosek?
  8. Czy inni członkowie zarządu mogą cofnąć mój wniosek?
  9. Chcę złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, a następnie zrezygnować z zarządu. Czy będę chroniony?
  10. Złożyłem wniosek, ale później chcę go wycofać. Czy mogę?
  11. Czy każdy z wierzycieli spółki może złożyć wniosek o upadłość?
  12. Według mnie nie ma podstaw do ogłoszenia upadłości. Jak mogę ochronić spółkę przed wnioskiem wierzyciela?
  13. Co się dzieje po złożeniu wniosku? Czy mogę spłacać wybranych wierzycieli?
  14. Spółka nie ma żadnego majątku i środków finansowych. Czy będzie ogłoszona upadłość?
  15. Czy oddalenie wniosku ze względu na ubóstwo masy upadłości oznacza, że wniosek upadłościowy nie został skutecznie złożony?
  16. Czy po ogłoszeniu upadłości muszę pozostać w zarządzie spółki?
  17. Wierzyciel pozwał mnie za długi spółki. Jak mogę się bronić?

Czy jako członek zarządu spółki z o.o. lub spółki akcyjnej mam obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego?

Tak. Pełniąc funkcję członka zarządu w pewnych określonych sytuacjach masz obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Alternatywą dla złożenia wniosku może być otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Kiedy mam obowiązek złożenia wniosku upadłościowego?

Obowiązek złożenia wniosku upadłościowego występuje, gdy spółka jest trwale niewypłacalna. Masz 30 dni od zaistnienia stanu trwałej niewypłacalności na złożenie wniosku upadłościowego.

Kiedy spółka może być trwale niewypłacalna?

Ogólnie istnieją dwa domniemania niewypłacalności (każde może być spełnione niezależnie od drugiego), co oznacza, że sąd z braku innych dowodów może automatycznie uznać, że spółka jest niewypłacalna:

  1. Jeżeli zaległości w regulowaniu choćby jednego zobowiązania przekraczają 3 miesiące
  2. Jeżeli występują w bilansie ujemne kapitały własne nieprzerwanie przez okres 2 letni.

Niespełnienie jednak powyższych warunków nie oznacza, że spółka jest wypłacalna. Powinieneś pomyśleć o zleceniu fachowej analizy niewypłacalności jeżeli wobec spółki zachodzą m.in. następujące zdarzenia:

  1. Prowadzona jest egzekucja.
  2. Został wydany wyrok lub nakaz zapłaty przeciwko spółce na kwotę, której spółka nie jest w stanie zapłacić.
  3. Brak środków na zaspokajanie bieżących zobowiązań.
  4. W najbliższym czasie zabraknie pieniędzy na spłatę wszystkich zobowiązań.

Chce ratować spółkę, która jest niewypłacalna – czy muszę ogłosić mimo wszystko upadłość?

Jeżeli widzisz perspektywę uratowania firmy, która jest już niewypłacalna lub zagrożona niewypłacalnością upadłość nie jest jedynym rozwiązaniem. Możesz pomyśleć o złożeniu wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub o otwarciu uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego. Więcej o uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym w poradniku pod tym linkiem.

Co, jeżeli nie złożę wniosku upadłościowego w terminie?

Niezłożenie wniosku upadłościowego w terminie może pociągać za sobą poważne konsekwencję dla członka zarządu m.in.:

  1. Odpowiedzialność osobista za długi spółki.
  2. Odpowiedzialność odszkodowawcza.
  3. Odpowiedzialność karna.
  4. Orzeczenie zakazu działalności gospodarczej.

Złożenie wniosku upadłościowego w terminie chroni członka zarządu przed negatywnymi konsekwencjami prawnymi na wielu płaszczyznach.

Czy złożenie wniosku restrukturyzacyjnego również chroni mnie przed odpowiedzialnością jako członka zarządu tak jak złożenie wniosku upadłościowego?

W przypadku złożenia wniosku restrukturyzacyjnego moment ochrony rozpoczyna się od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego (ogłoszenia o otwarciu uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego), a nie od dnia złożenia wniosku, tak jak w przypadku wniosku upadłościowego. W przypadku sądowych postępowań restrukturyzacyjnych moment ochrony może być znacznie oddalony w czasie (rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego przez sąd to często 1 – 6 miesięcy). Problem ten jest ograniczony w przypadku uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, którego otwarcie zwykle następuje w ciągu 7 – 14 dni.

Reprezentacja spółki jest 2 osobowa. Drugi członek zarządu nie chce złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. Czy mogę samodzielnie złożyć skuteczny wniosek?

Tak. Każdy z członków zarządu spółki może złożyć skuteczny wniosek upadłościowy, niezależnie od sposobu reprezentacji spółki.

Czy inni członkowie zarządu mogą cofnąć mój wniosek?

Nie, nie jest to dopuszczalne.

Chcę złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, a następnie zrezygnować z zarządu. Czy będę chroniony?

Tak. Jeżeli wniosek został złożony w terminie rezygnacja z funkcji członka zarządu nie pozbawia byłego członka zarządu ochrony.

Złożyłem wniosek, ale później chcę go wycofać. Czy mogę?

Cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości jest dopuszczalne, ale sąd upadłościowy może nie zezwolić na jego cofnięcie i kontynuować postępowanie upadłościowe.

Czy każdy z wierzycieli spółki może złożyć wniosek o upadłość?

Tak. Każdy wierzyciel osobisty spółki może złożyć wniosek o upadłość.

Według mnie nie ma podstaw do ogłoszenia upadłości. Jak mogę ochronić spółkę przed wnioskiem wierzyciela?

Członek zarządu ma nie tylko prawo, ale i obowiązek ochrony spółki przed „wrogimi” lub niezasadnymi wnioskami o ogłoszenie upadłości, które mogą również stanowić czyny nieuczciwej konkurencji (chęć wyeliminowania konkurenta z rynku). Ochrona przed niezasadnym wnioskiem o ogłoszenie upadłości to skomplikowany proces, który wymaga natychmiastowej i zdecydowanej reakcji oraz wykazania, że nie ma podstaw ekonomicznych i prawnych do ogłoszenia upadłości spółki. W ramach tego procesu często sięga się po opinię eksperckie lub opinie biegłych. Innym środkiem ochrony jest złożenie wniosku restrukturyzacyjnego lub otwarcie uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego. Zalecamy niezwłoczną konsultację z ekspertami w przypadku zaistnienia takiego przypadku.

Co się dzieje po złożeniu wniosku? Czy mogę spłacać wybranych wierzycieli?

Okres po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości jest szczególnie wrażliwy dla członka zarządu, który powinien wstrzymać się ze wszelkimi pochopnymi decyzjami. Wszelkie czynności powinny być konsultowane ze specjalistami, aby nie narażać się na odpowiedzialność cywilną, czy też karną. Po złożeniu wniosku sąd upadłościowy wyznacza tymczasowego nadzorcę sądowego, który zbada stan finansowy spółki i wyda czy można ogłosić upadłość.

Spółka nie ma żadnego majątku i środków finansowych. Czy będzie ogłoszona upadłość?

Taki stan rzeczy najczęściej skutkuje oddaleniem wniosku upadłościowego ze względu na tzw. „ubóstwo masy upadłości” – tj. brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego.

Czy oddalenie wniosku ze względu na ubóstwo masy upadłości oznacza, że wniosek upadłościowy nie został skutecznie złożony?

Nie. Oddalenie wniosku ze względu na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego nie oznacza, że wniosek nie został skutecznie złożony. Może to jednak oznaczać, że wniosek został złożony zbyt późno i powodować określone konsekwencje dla członka zarządu.

Czy po ogłoszeniu upadłości muszę pozostać w zarządzie spółki?

Nie. Członek zarządu nie ma takiego obowiązku i może złożyć rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu także po ogłoszeniu upadłości.

Wierzyciel pozwał mnie za długi spółki. Jak mogę się bronić?

Procesy związane z osobistą odpowiedzialnością za długi spółki należą do najbardziej skomplikowanych i wieloaspektowych. Wymagają szerokiej wiedzy z zakresu ekonomii, prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego oraz prawa handlowego. W dużym skrócie konieczne jest wykazanie, że wniosek upadłościowy został złożony w terminie lub w terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, lub że niezłożenie wniosku nie było zawinione lub nie spowodowało szkody wierzyciela. BM Restrukturyzacje doradza i opiniuje w zakresie ochrony członków zarządu.